خوب تلاش خوب است . از نظر منطق مادّى ، جهان نسبت به مردمى كه در راه صحيح و يا راه باطل ، راه عدالت يا راه ظلم ، راه درستى يا راه نادرستى ، مىروند بىطرف و بىتفاوت است ، نتيجهء كارشان بسته است تنها به يك چيز : « مقدار تلاش » و بس . ولى در منطق فرد با ايمان ، جهان نسبت به تلاش اين دو دسته بىطرف و بىتفاوت نيست ، عكس العمل جهان در برابر اين دو نوع تلاش يكسان نيست ، بلكه دستگاه آفرينش حامى مردمى است كه در راه حقّ و حقيقت و درستى و عدالت و خيرخواهى تلاش مىكنند : إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ ( 1 ) . اگر خدا را يارى كنيد ( در راه حق گام برداريد ) خداوند شما را يارى مىكند . إِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ ( 2 ) . اجر و پاداش نيكوكاران هرگز هدر نمىرود . چهارمين اثر ايمان مذهبى از نظرگاه بهجت و انبساط ، « آرامش خاطر » است . انسان فطرتا جوياى سعادت خويش است ، از تصوّر وصول به سعادت غرق در مسرّت مىگردد و از فكر يك آيندهء شوم و مقرون به محروميّت ، لرزه بر اندامش مىافتد ، سخت دچار دلهره و اضطراب مىگردد . آنچه مايهء سعادت انسان مىگردد دو چيز است : 1 . تلاش 2 . اطمينان به شرايط محيط موفّقيت يك دانش‌آموز معلول دو چيز است : سعى و تلاش خودش ، ديگر مساعدت و آمادگى محيط مدرسه و تشويق و ترغيب و تقدير اولياى مدرسه . يك دانش‌آموز ساعى و كوشا اگر به محيطى كه در آنجا درس مىخواند و معلّمى كه آخر سال نمره مىدهد اعتماد نداشته باشد و نگران يك رفتار غير عادلانه باشد ، در تمام ايّام

--> ( 1 ) . محمّد / 7 . ( 2 ) . توبه / 120 .